Το πρόγραμμα Cygnet

 

Το πρόγραμμα εκπαίδευσης Cygnet αποτελεί ένα δομημένο πρόγραμμα με απώτερο στόχο την εκπαίδευση γονέων και φροντιστών στην κατανόηση του Αυτιστικού Φάσματος. Ταυτόχρονα λειτουργεί ως τόπος συνάντησης γονέων προκειμένου να ανταλλάξουν απόψεις, εμπειρίες και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των παιδιών τους όσο και τη δική τους.

 

 

Ιστορικό του προγράμματος

Αναγνωρίζεται ότι η ανατροφή ενός παιδιού είναι μια απαιτητική δουλειά! Η έρευνα έχει δείξει ότι 75% των γονέων και φροντιστών χρειάζονται βοήθεια στα καθήκοντά τους κάποια στιγμή στη διάρκεια των χρόνων που μεγαλώνει το παιδί τους. Αυτό έχει αναγνωριστεί επίσης στην πρόσφατη νομοθεσία και τις πιο πρόσφατες κυβερνητικές στρατηγικές που στοχεύουν πρώτιστα στις οικογένειες που σχετίζονται με την ποινική δικαιοσύνη και με συστήματα παιδικής προστασίας.

 

Οι γονείς των παιδιών στο αυτιστικό φάσμα αντιμετωπίζουν τις συνηθισμένες θετικές και δύσκολες προκλήσεις της γονεϊκότητας και αρκετές περισσότερες. Ο αυτιστικός πληθυσμός είναι ευάλωτος σε βαθμό που δεν είναι ευρέως γνωστός, τόσο στην παιδική ηλικία, όσο και στην μετέπειτα ζωή. Η ψυχική υγεία, η ποινική δικαιοσύνη και οι κοινωνικές υπηρεσίες επιβαρύνονται με τις ‘αφανείς’ οικονομικές δαπάνες αυτής της μετέπειτα περιόδου. Οι οικογένειες όχι μόνο επιβαρύνονται με τις οικονομικές δαπάνες αλλά και με το συναισθηματικό και κοινωνικό κόστος καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του ατόμου και, στην περίπτωση της αυτοκτονίας, όταν η ζωή τους τελειώνει.

 

Η Περιφέρεια του Bradford έχει υψηλότερη επίπτωση παιδιών με αναπηρίες από τη συνηθισμένη. Η αναγνώριση Καταστάσεων Αυτιστικού Φάσματος είχε επίσης μια συγκριτικά σημαντική αύξηση κατά τη διάρκεια πολλών ετών στο Bradford.

 

Απαντώντας σ’ αυτό το αίτημα και τα αφανή κόστη για τις οικογένειες και τις αρχές, μια Πολυ-Αντιπροσωπευτική Ομάδα Αυτισμού σχεδίασε ένα Σχέδιο Δράσης για την Περιφέρεια του Bradford τον Δεκέμβριο του 2002. Κορυφαία στις υποδείξεις τους ήταν η ανάγκη να παρασχεθεί κατάλληλη υποστήριξη και εκπαίδευση για τις οικογένειες, ιδιαίτερα εκείνες με μεγαλύτερα παιδιά. Αυτή η άποψη ενισχύθηκε και από το Εθνικό Σχέδιο για τον Αυτισμό του 2003:


“Η εκπαίδευση για τις οικογένειες πρέπει να είναι συνεχιζόμενη καθώς οι ατομικές ανάγκες αλλάζουν σύμφωνα με την ηλικία και τις περιστάσεις. Όλες οι αρχές θα πρέπει να προσφέρουν μια ποικίλα εκπαιδευτικών προγραμμάτων για γονείς /φροντιστές πάνω στην κατανόηση και διαχείριση των ΚΑΦ και οποιωνδήποτε πρόσθετων συμπεριφορικών δυσκολιών.”

 

Μετά από μια διάγνωση, οι γονείς και οι φροντιστές μπορεί να έχουν πολλές ερωτήσεις και μπορεί να νιώθουν απομονωμένοι στη διαχείριση των αναγκών του παιδιού τους. Οι ανάγκες των παιδιών και των νεαρών ατόμων αλλάζουν επίσης με την πάροδο του χρόνου, και οι πληροφορίες και συμβουλές που δόθηκαν όταν ένα παιδί ήταν νεώτερο, μπορεί να πρέπει να εκσυγχρονιστούν για να είναι σχετικές με το παιδί / νεαρό άτομο καθώς αυτό μεγαλώνει. Εάν οι γονείς έχουν παρακολουθήσει το πρόγραμμα Early Bird ή Early Bird Plus ή αντίστοιχα προγράμματα, μπορεί επίσης να θελήσουν να έχουν πρόσβαση σε ένα πρόγραμμα για μεγαλύτερα παιδιά και νεαρά άτομα. Δεδομένου ότι υπήρξε μια απαίτηση αλλά λίγες ευκαιρίες για τους γονείς να έχουν πρόσβαση σε τοπικά προγράμματα για μεγαλύτερα παιδιά και νεαρά άτομα στο αυτιστικό φάσμα, το Barnardo’s - με την υποστήριξη νεαρών ατόμων, γονέων και άλλων αντιπροσωπειών - επινόησε το δικό του πρόγραμμα υποστήριξης γονέων, γνωστό ως Cygnet, για εκείνους που έχουν παιδιά στην ηλικιακή ομάδα των 7-18 ετών.

Προσέγγιση προγράμματος

Σαν αφετηρία, το Cygnet αναγνωρίζει τους γονείς ως τους πλέον ειδικούς όταν πρόκειται για τα δικά τους παιδιά. Κανείς δεν γνωρίζει ένα παιδί τόσο καλά όσο ένας γονιός, ωστόσο το να γίνεσαι γονιός δεν συνοδεύεται από κανένα αυτόματο πακέτο προσόντων ή εκπαίδευσης. Τα περισσότερα από αυτά που μαθαίνουμε συνήθως προέρχονται από την παρακολούθηση άλλων γονέων, συγγενών και φίλων. Συνήθως αυτό λειτουργεί καλά και μπορούμε να μάθουμε αρκετά γρήγορα από ένα πλήθος άλλων πηγών σχετικά με τη γενική φροντίδα των παιδιών. Ένα παιδί στο αυτιστικό φάσμα θα παρουσιάζει όλες τις συνηθισμένες προκλήσεις της γονεϊκότητας συν αρκετές περισσότερες, και δεν υπάρχουν πολλά μέρη να πάει κανείς για συμβουλές και αμοιβαία υποστήριξη. Το Cygnet μπορεί να συμπληρώσει αυτό το κενό θέτοντας τις ακόλουθες δομικές μονάδες.

 

Οικοδόμηση πάνω στη γνώση των γονέων για το παιδί τους και τις θετικές τους εμπειρίες από τη φροντίδα των παιδιών.

Το μοντέλο που έχει ακολουθήσει το Cygnet, να χτίζει πάνω στη γνώση και τις εμπειρίες των γονέων, προέρχεται από το Κέντρο Υποστήριξης Γονέων και Παιδιών γνωστό ως Μοντέλο Συμβουλευτικής Γονέων (Parent Adviser Model). Αν και αρχικά αναπτύχθηκε για να υποστηρίξει τις οικογένειες παιδιών με αναπηρίες , τώρα χρησιμοποιείται για ένα εύρος οικογενειών που βρίσκονται σε κίνδυνο λόγω ψυχοκοινωνικών δυσκολιών. Το μοντέλο προήλθε από ανησυχίες των γονέων ότι δεν εισακούγονταν από τους επαγγελματίες, για τους οποίους ένιωθαν ότι εστίαζαν σχεδόν αποκλειστικά στη διαχείριση των προβλημάτων των παιδιών, χωρίς να λαμβάνουν υπόψιν την προσαρμογή τους σε δύσκολες καταστάσεις. Με την πάροδο κάποιων ετών ανατέθηκε σε μια βασική ομάδα από επαγγελματίες και γονείς η ανάπτυξη του προγράμματος Cygnet, βασισμένου στην αρχή της ακρόασης των αναγκών των γονέων και νεαρών ατόμων. Αυτή η διαδικασία είναι από μόνη της υποστηρικτική με το να ενισχύει την αυτοεκτίμηση και αυτο-επάρκεια των γονέων και είναι επίσης το όχημα για την εξερεύνηση πιθανών δυσκολιών και την από κοινού επίλυση προβλημάτων καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος.

 

Αυτή η πολυ-περιεκτική προσέγγιση αναγνωρίστηκε με το Εθνικό Βραβείο Εκπαίδευσης (National Training Award) το 2008 στην κατηγορία συνεταιρισμού και συνεργασίας.

 

Χρησιμοποίηση της διαθέσιμης γνώσης πάνω στον αυτισμό και τις τεχνικές διαχείρισης συμπεριφοράς

Έχοντας τονίσει την εφαρμογή του Μοντέλου Συμβουλευτικής Γονέων στην ανατροφή των παιδιών και δίνοντας έμφαση στην επικοινωνία για την κατανόηση και τη διαχείριση του αυτισμού, υπάρχουν και άλλοι σημαντικοί πυρήνες γνώσης που υπήρξαν πολύτιμοι για την ανάπτυξη και την υλοποίηση του προγράμματος.

 

Ένα ευρύ φάσμα γονέων και ακαδημαϊκών, από την Brenda Boyd ως την Lorna Wing, έχουν συμβάλει στην κατανόησή μας σχετικά με τον αυτισμό και τις προκλήσεις του καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος. Ωστόσο, η χρησιμότερη ίσως πηγή κατανόησής μας έχει προέλθει από νεαρά άτομα και ενήλικες με Κατάσταση Αυτιστικού Φάσματος που μας μίλησαν από πρώτο χέρι για τις εμπειρίες τους και το πώς οι άλλοι άνθρωποι μπορούν να κάνουν μια θετική διαφορά στον κόσμο τους.

 

Το Συμπεριφορικό Μοντέλο, βασισμένο στην κεντρική ιδέα της προσπάθειας κατανόησης της συμπεριφοράς από την άποψη του τι μπορεί να παρατηρήσει κανείς και στη συνέχεια να βρίσκει τι προκάλεσε τη συμπεριφορά - δηλ. τι είναι κάτω από την επιφάνεια - είναι μέρος του προγράμματος Cygnet. Το ίδιο ισχύει και για την ανάπτυξη της ιδέας από τους θεωρητικούς της κοινωνικής μάθησης ιδιαίτερα σε σχέση με τον αυτισμό, ότι η συμπεριφορά ενός παιδιού είναι συγκεκριμένη για ορισμένες καταστάσεις. Έτσι, μια ενέργεια που ακολουθείται από θετικές εκβάσεις (π.χ. ανταμοιβή) είναι πιθανό να ενισχυθεί ή να δυναμώσει (δηλ. είναι πιθανότερο να εμφανιστεί στο μέλλον). Αντιθέτως, μια ενέργεια που δεν ακολουθείται από θετική έκβαση είναι πιθανό να αποδυναμωθεί. Και τα δύο αυτά μοντέλα τονίζονται ιδιαίτερα στις Συναντήσεις Τέσσερα και Πέντε.

 

Παρουσίαση των προγραμμάτων με μια χαλαρή και πολυποίκιλη μορφή με πρακτικές εφαρμογές

Οποιοδήποτε πρόγραμμα είναι μόνο τόσο καλό όσο και οι συντονιστές που το υλοποιούν! Μερικοί από εμάς θα θυμούνται καλούς δασκάλους στο σχολείο. Τι ήταν αυτό που τους έκανε καλούς; Ήταν τόσο οι γνώσεις και οι οργανωτικές τους δεξιότητες όσο και η στάση τους. Ομοίως μια χαλαρωτική, ενδυναμωτική και υποστηρικτική στάση από τους συντονιστές είναι ένα βασικό συστατικό για την υλοποίηση ενός επιτυχημένου προγράμματος Cygnet. Η προσέγγιση του προγράμματος Cygnet αντανακλά τους ποικίλους τρόπους (στυλ) μάθησης που οι άνθρωποι προτιμούν να χρησιμοποιούν προκειμένου να απορροφήσουν τις πληροφορίες και να μάθουν από αυτές:

 

  • οπτική μάθηση – θέλουν να βλέπουν εικονογραφήσεις, εικόνες, διαγράμματα, γραπτές οδηγίες - επίσης χρησιμοποιούνται συχνά με παιδιά και νεαρά άτομα στο αυτιστικό φάσμα
  • ακουστική μάθηση - θέλουν να ακούν και να μιλούν με σαφείς επεξηγήσεις, συζήτηση και λεκτική ανατροφοδότηση.
  • κιναισθητικοί τύποι - θέλουν να συμμετέχουν για να μάθουν. Έχουν ανάγκη να συμμετέχουν μέσα από πρακτικές δραστηριότητες και κίνηση.

 

Παρέχοντας ένα μίγμα προσεγγίσεων σε ένα περιβάλλον που δεν παραμένει μονοδιάστατο, το πρόγραμμα μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες για όλους. Σε απάντηση στις επιθυμίες των γονέων, αυτές οι ευκαιρίες πρέπει να περιλαμβάνουν στρατηγικές που να έχουν πρακτικές εφαρμογές.

 

Ανάπτυξη ενός αμοιβαία υποστηρικτικού περιβάλλοντος όπου οι γονείς μπορούν να μοιραστούν συμβουλές και εμπειρίες

 

«Αισθάνομαι να υποστηρίζομαι όντας μαζί με άλλους γονείς που καταλαβαίνουν τον αυτισμό και τα συναισθήματά μου. Μοιραζόμαστε προβλήματα, προσφέρουμε συμβουλές και αισθανόμαστε καλύτερα ξέροντας ότι δεν είμαστε μόνοι σ’ αυτό που μοιάζει σαν ένας διαφορετικός κόσμος σε άλλους γονείς.»

Το σχόλιο ενός γονέα μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος Cygnet.

 

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι μέσα στη σαφώς καθορισμένη δομή του προγράμματος, συχνά συντελείται μάθηση που δεν είναι προφανής άμεσα. Καθώς οι γονείς ακούν ο ένας τον άλλον και συλλογίζονται τα γεγονότα της εβδομάδας, μπορεί να βιώσουν μια μεταβολή στη στάση τους ανάμεσα στις συναντήσεις. Ένα υψηλό επίπεδο συνειδητότητας από τους συντονιστές μπορεί να ενισχύσει και να υποστηρίξει αυτές τις αλλαγές, χωρίς όμως απαραίτητα να κατευθύνει αυτή τη διαδικασία. Η έμμεση μάθηση μπορεί να πάρει πολλές μορφές και πρέπει πάντα να εκτιμάται, καθώς παρέχει μια μοναδική και σημαντική προοπτική στη διαδικασία μάθησης.

Περιεχόμενο βασικού προγράμματος Cygnet

Το βασικό πρόγραμμα Cygnet είναι χωρισμένο σε επτά συναντήσεις, διάρκειας δυόμιση έως τριών ωρών η κάθε μία και μια μετέπειτα συνεδρία παρακολούθησης (follow-up).

Συνάντηση 1: Αυτισμός και διάγνωση

  • Συστάσεις και εισαγωγή στην ομάδα
  • Σκοποί
  • Περιεχόμενο
  • Εισαγωγή στις Καταστάσεις Αυτιστικού Φάσματος
  • Πώς είναι το να είσαι αυτιστικός ;
  • Η εμπειρία της διάγνωσης

Συνάντηση 2: Επικοινωνία

  • Γιατί και πώς επικοινωνούμε ;
  • Η επικοινωνία στις ΚΑΦ
  • Στρατηγικές για ενίσχυση της επικοινωνίας
    • Οπτικά βοηθήματα
    • Κοινωνικές ιστορίες: τι είναι και πώς να τις χρησιμοποιούμε
    • Ιστορίες με σκίτσα: τι είναι και πώς να τις χρησιμοποιούμε

Συνάντηση 3: Αισθητηριακά θέματα

  • Τι είναι οι αισθήσεις;
  • Τύποι αισθητηριακών θεμάτων που συναντώνται στις ΚΑΦ
  • Σχετιζόμενες συμπεριφορές
  • Στρατηγικές που βοηθούν

Συνάντηση 4: Κατανόηση συμπεριφοράς

  • Τύποι και λειτουργίες της συμπεριφοράς συνολικά
  • Συμπεριφορά και αυτισμός
  • Υποκείμενες δυσκολίες πίσω από τη συμπεριφορά (αρχή του Παγόβουνου)

Συνάντηση 5: Διαχείριση συμπεριφοράς

  • Χρησιμοποίηση των πληροφοριών (αρχή του Παγόβουνου)
  • Ανάλυση και διαχείριση της συμπεριφοράς (ανάλυση STAR)
  • Βασικές στρατηγικές
  • Στρατηγικές διαχείρισης

Συνάντηση 6: Επιλογή αποφασισμένη από γονείς/φροντιστές

Οι έρευνες δείχνουν ότι στο τέλος του προγράμματος οι γονείς εξακολουθούν να έχουν απορίες στις οποίες θέλουν να επανέλθουν, ή ένα θέμα από τις προηγούμενες συναντήσεις το οποίο θέλουν να συζητήσουν ξανά. Αυτή η συνάντηση είναι μια καλή ευκαιρία για να κλείσουν αυτές οι εκκρεμότητες, ή για να εξεταστούν διαφορετικά θέματα, όπως:

  • αδέλφια
  • εφηβεία και σεξουαλικότητα
  • μεταβάσεις
  • ύπνος

Συνάντηση παρακολούθησης (follow-up) - τρεις μήνες μετά τη Συνάντηση 6

Η συνάντηση αυτή δίνει στους γονείς την ευκαιρία να συναντηθούν ξανά για αμοιβαία υποστήριξη και για να αποκτήσουν περισσότερες πληροφορίες και επιτρέπει στους συντονιστές να αποκτήσουν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα από τα ερωτηματολόγια αξιολόγησης της αυτοπεποίθησης. Οι γονείς αρκετά συχνά θέλουν να μετατρέπουν τη συνάντηση αυτή σε κοινωνικό γεγονός, που μπορεί να μην έχει να κάνει καθόλου με τον αυτισμό!

Αποτελέσματα

Στο Bradford η ποιότητα του βασικού προγράμματος Cygnet έχει μετρηθεί από το 2006 μέσω της αξιολόγησης κάθε συνάντησης και εξετάζοντας την πιο μακροπρόθεσμη διαφορά που έχει επιφέρει το πρόγραμμα στην αυτοπεποίθηση των γονέων σε σχέση με τη διαχείριση των αναγκών ενός παιδιού με Κατάσταση Αυτιστικού Φάσματος.

 

Οι αξιολογήσεις των συναντήσεων έχουν δώσει θετικούς δείκτες για την ποιότητα κάθε συνάντησης, ενώ τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της εκπαίδευσης έχουν μετρηθεί με τη χρήση κατάλληλων και αναγνωρισμένων εργαλείων αξιολόγησης. Ζητείται από τους γονείς να συμπληρώσουν μια Φόρμα Αξιολόγησης 15 ερωτήσεων σχετικά με την αυτοπεποίθησή τους στη διαχείριση αυτιστικών συμπεριφορικών χαρακτηριστικών των παιδιών που έχουν στη φροντίδα τους πριν ξεκινήσει το πρόγραμμα Cygnet και έπειτα πάλι τρεις ή τέσσερις μήνες αφότου ολοκληρωθεί. Τα αποτελέσματα από 204 γονείς που συμμετείχαν στο πρόγραμμα μεταξύ του 2006-2009 δείχνουν μια σταθερή αύξηση στην αυτοπεποίθησή τους (δείτε τη γραφική παράσταση στην επόμενη σελίδα).

 

Μια ανεξάρτητη αξιολόγηση του προγράμματος Cygnet που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο Northumbria χρησιμοποίησε τα ίδια αναγνωρισμένα εργαλεία μέτρησης αποτελεσμάτων και ημι-δομημένες συνεντεύξεις το 2008 σε 12 γονείς που είχαν ολοκληρώσει το πρόγραμμα κατά τη διάρκεια του περασμένου χρόνου και 9 που ήταν στη λίστα αναμονής (δείτε τη γραφική παράσταση στην επόμενη σελίδα). Η αξιολόγησή τους επιβεβαίωσε την τοπική γνώση για το πρόγραμμα, ιδιαίτερα σε σχέση με την αμοιβαία υποστήριξη μεταξύ των γονέων, την πρακτική εφαρμογή του προγράμματος και τα αλληλοσυνδεόμενα στοιχεία του προγράμματος. Υπήρχαν επίσης τομείς στους οποίους οι γονείς πίστευαν ότι το πρόγραμμα θα μπορούσε να εξελιχθεί, ιδιαίτερα σε σχέση με επιπρόσθετες συναντήσεις, περισσότερες πληροφορίες για παιδιά με νοητική καθυστέρηση και υποστήριξη για τους γονείς από τη Νότια Ασία , με τα οποία ασχολείται ο υπεύθυνος για την ανάπτυξη του προγράμματος.

 

Μια περαιτέρω υποστηριζόμενη από την κυβέρνηση αξιολόγηση του προγράμματος πραγματοποιείται αυτή τη στιγμή (2010) από το Πανεπιστήμιο του York καθώς επίσης και μια αξιολόγηση από την Εθνική Ακαδημία Επαγγελματιών Γονικής Φροντίδας (National Academy of Parenting Practioners).

Σχετικά με την προσαρμογή του Cygnet στα Ελληνικά

Η προσαρμογή του υλικού στα Ελληνικά αποδείχτηκε ιδιαίτερα επίπονη διαδικασία που απαιτούσε συντονισμό των μεταφραστών, των τεχνικών, του εκδότη , του ιδιοκτήτη του υλικού και κυρίως εξονυχιστικό έλεγχο ώστε η παρούσα έκδοση να μην αφίσταται από το πνεύμα της Αγγλικής έκδοσης.

 

Παρά την επαλήθευση της ακρίβειας και της μεταφραστικής πιστότητας, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε το να μας έχουν «ξεφύγει » λάθη. Με χαρά θα δεχθούμε τις υποδείξεις σας , ώστε να προχωρήσουμε σε επανέκδοση του υλικού που δεν θα περιέχει τα πιθανά ακούσια λάθη της αρχικής. Για παρατηρήσεις ή διορθώσεις μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με την Ε.ΨΥ.ΜΕ. (www.epsyme.gr) στα τηλέφωνα : 210 4419181, 210 4328281 , ή στο mail : autism@epsyme.gr.

 

Την προσαρμογή του υλικού στα Ελληνικά επιμελήθηκε ομάδα εργασίας (Ε.ΨΥ.ΜΕ. και εξωτερικοί συνεργάτες) Την επιμέλεια της έκδοσης είχε ο κος Βουτυράκος Παναγιώτης, Παιδοψυχίατρος. Την επιμέλεια της μετάφρασης είχε η κα Σταθοπούλου Μάρω, Παιδοψυχίατρος, η οποία ήταν η «ψυχή» αυτής της προσπάθειας

Ευχαριστίες

Το πρόγραμμα υποστήριξης γονέων Cygnet έχει αναπτυχθεί και αξιολογηθεί από το 2003 από μια ποικιλία ατόμων, ομάδων και υπηρεσιών που συνεργάστηκαν και συνεισέφεραν για την τελική έκδοση του προγράμματος, και ειδικότερα ευχαριστούμε:

 

  • Όλους τους νέους και ενήλικες ανθρώπους στο αυτιστικό φάσμα, που βοήθησαν με τις πληροφορίες τους την ανάπτυξη του προγράμματος
  • Όλους αυτούς τους γονείς που συνεισέφεραν με τις ενημερωτικές και τις προσωπικές τους πληροφορίες.
  • Την Claudia Dickinson για την αρχική της έρευνα πάνω στο πρόγραμμα που έθεσε τις βάσεις για το Cygnet.
  • Τον Andy Morris για την συνεχιζόμενη και διαρκή του έρευνα και την ανάπτυξη του προγράμματος
  • Όλες τις παρακάτω υπηρεσίες που συνεισέφεραν στο πρόγραμμα Cygnet με πολλούς σημαντικούς τρόπους :
  •  

      • Barnardo’s Queens Road Services
      • Bradford District Care Trust Child & Adolescent Mental Health Service
      • Education Bradford’s Autism Spectrum Team
      • Bradford Children’s Social Care Service
      • Bradford & Airedale NHS Teaching Primary Care Trust
        (Speech & Language Therapy Service)
      • Airedale NHS Trust (Speech & Language Therapy Service)
      • Bradford and District Autistic Support Group
      • Airedale and Wharfedale Autism Resource

 

Η χρηματοδότηση για την ανάπτυξη του προγράμματος προέρχεται από τον φορέα Barnardo’s και την Υπηρεσία Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων του Bradford.

 

Η Εταιρεία Ψυχοκοινωνικών Μελετών (Ε.ΨΥ.ΜΕ.) έχει τα αποκλειστικά δικαιώματα του Cygnet Programme για την Ελλάδα.

Comodo Secure Seal cygnet.gr      · © 2018 cygnet.gr ·   Πολιτική Απορρήτου & Cookies